بازگشت

    راهنمای روش بهینه مصرف ضدعفونی کننده ها واستریلیزاسیون

    دانلود فایل

    تاریخ آخرین بروز رسانییکشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۴

     

    با توجه به اهمیت و جایگاه مهم مصرف فرآورده های پاک کننده و ضدعفونی کننده  در نظام سلامت و بهداشت مراکزبهداشتی و درمانی و با عنایت به بررسی های صورت گرفته در منابع و مراجع معتبر بین المللی و با توجه به استانداردهای معتبر ، این فرآورده هااز لحاظ جایگاه عملکرد به شرح ذیل طبقه بندی می گردند:          

     ۱- پاک کننده های قابل مصرف در مراکز بهداشتی و درمانی    (Cleaners)

    ۲- پاک کننده های آنتی میکروبیال (Antimicrobial Cleaners)
    الف- پاک کننده های آنتی میکروبیال ابزار و وسایل

    ب-  پاک کننده های آنتی میکروبیال سطوح

    ۳- ضدعفونی کننده ها(Disinfectants)
    الف- ضدعفونی کننده های ابزار و وسایل

    ب- ضدعفونی کننده های سطوح    

    ۴- ضدعفونی کننده های سطح بالاHigh level disinfectants) )

    الف- ضدعفونی کننده های سطح بالای ابزار و وسایل

    ب- ضدعفونی کننده های سطح بالای سطوح

    ۵- ضدعفونی کننده های پوست

    الف- ضدعفونی کننده های بهداشتی دست
    ب- ضدعفونی کننده های الکلی جهت اسکراب دست قبل از عمل جراحی
    ج- ضدعفونی کننده های غیر الکلی جهت اسکراب دست قبل از عمل جراحی
    د- ضدعفونی کننده های پوست قبل از عمل جراحی

    تعاریف واژه ها :

    • استريل كردن ( Sterilization ): به روش فيزيكي يا شيميايي اطلاق مي گردد كه توانايي از بين بردن مطلق كليه عوامل ميكروبي را داراست . بايد توجه داشت كه استريل كردن يك مفهوم مطلق است و به هيچ وجه نبايستي به طور نسبي آنرا در نظر گرفت ، بدين معني كه یک وسيله يا ابزار استريل شده به طور 100% عاري از ميكروب است و ما نمي توانيم بگوئيم این وسيله را 80% استريل كرده ايم ، در اين صورت آن وسيله استريل نيست و معمولاً به دليل همين دقت بالا ، براي لوازم و مكانهاي كاملاً تحت كنترل و كوچك قابل كاربرد است و كسي نمي تواند ، مثلاً ادعا كند ، بيمارستاني را استريل كرده است يا حتي اتاق عمل را استريل كرده است . سه روش استفاده از اشعه گاما ( در حال حاضر در سازمان انرژي اتمي صورت مي گيرد) ، دما ( اتو كلاو و آون) و مواد شيميايي و ضد عفوني كننده با كارايي استريل كننده ( پر استيك اسيد ، گلوتارآلوئيد و اتيلن دي اكسايد) براي اين كار در دنيا استفاده مي شوند.
    •  گند زدايي كردن(Disinfection ): گندزدايي كردن به روش شيميايي يا فيزيكي اطلاق مي گردد كه توانايي كاهش يا از بين بردن كامل ميكرو ارگانيسم هاي مضر را بروي سطوح غير زنده داراست و مواد و روشهاي كه براي اين كار استفاده مي شوند ، بر اساس قدرت و توانايي از بين بردن ميكروبها به سه دسته ، قوي الاثر (High Level ) ، متوسط الاثر(Intermediate Level ) و ضعيف الاثر (Low Level) طبقه بندي مي گردند .در اينجا همانطور كه شاهد هستيد ، بر خلاف استريل كردن ، گندزدایی يك مبحث نسبي است و از بين بردن مطلق ميكروبها مطرح نيست ، ولي بايستي توانايي از بين بردن ميكروبهاي بيماري زا و مضر را داشته باشد .
    • تمیز کردنcleaning)) : برداشتن آلودگی ظاهری و مشخص از روی سطوح و ابزار که بوسیله روشهای دستی و مکانیکی (ماشینی) صورت می پذیرد ، این امر با استفاده از دترجنتها (شوینده) با مشخصات ذکر گردیده انجام می پذیرد وقبل استفاده از ضدعفونی کننده و استریلیزاسیون مرحله Cleaning الزامی است.
    • چرك زدايي كردن Antisepsis) ): معمولاً به روش شيميايي اطلاق ميگردد كه براي كاهش يا از بين بردن نسبي ميكروارگانيسم هاي مضر بروي سطوح زنده  (پوست و مخاط) استفاده ميشود و معمولاً موادي كه براي چرك زدايي قابل استفاده هستند ، با موادي كه براي گندزدايي قابل مصرف ميباشند، در نوع و غلظت متفاوت هستند و تفاوتها و كارايي آنها با توجه به کاهش لگاريتمی بار ميكروبي بر روی پوست و مخاط ها ، نداشتن عوارض جانبي برای مصرف كننده ، نداشتن مقاومت ميكروبي ، تحت بررسي و سنجش قرار مي گيرند.
    • بهداشتي كردن (Sanitizing ): در صورتي که گندزدايي كردن یا چرك زدايي كردن ، نه به معناي از بين بردن كامل و موثر ميكروارگانيسم هاي مضر ، بلكه تنها به معناي كاهش سطح ميكروبها در حد  استاندارد ها باشد ، به آن بهداشتي كردن اطلاق مي گردد. مثلاً گفته می شود : ما آب شهر را بهداشتي مي كنيم ، يعني ميزان ميكروبهاي موجود در آب را در حدي كه استانداردهاي بين المللي اعلام كرده اند ، پائين مي آوريم . يا زماني كه بحث بهداشتي كردن دستها را داريم ، مفهوم آن اين است كه ، ميزان ميكروبهاي مضر بر روی دست را تا حد قابل قبول كاهش مي دهيم. بر همين اساس بهداشتي كردن از بعد قدرت از بين بردن ميكروبها و دور كردن مخاطرات ضعيف تر از روش هاي گندزدايي كردن و  چرك زدايي كردن است .

    جداول ارزیابی کارایی اثر اقلام ضدعفونی کننده سطوح و ابزار پزشکی :

    میزان کاهش بار میکروبی ابزار آلات بحرانی پس از مصرف ضدعفونی کنندهای Intermediate Level  واستریلیزاسیون

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

    شامل ابزار و تجهیزاتی می گردند که از پوست و لایه های پوششی بدن عبور می کنند و وارد بافت پیوندی و اعضاء بدن می شوند.

    • *مرحله cleaning  (تمیز کردن)کلیه ابزار پزشکی قبل از ضدعفونی و استریل کردن الزامی است و باعث افزایش حد اطمینان و بکارگیری ضدعفونی کننده در زمان اثر کمتری می باشد.
    • *در خصوص ابزار critical بعد استفاده از ضدعفونی کننده های Intermediate  level مرحله نیز الزامی می باشد.
    • * ابزار آلات پزشکی با قطعات چندگانه بایستی از هم جدا شوند و جداگانه ضدعفونی و استریل گردند.
    • *در خصوص استریلانتها انجام آزمون بر روی اسپور(باسیلوس آتروفئوس) Bacillus atropheaus
    • 30 دقیقه برای 10 اسپور
    • 1-3 ساعت برای 100000 اسپور
    •  و همچنین کوکسیدیا(کریپتوسپوریدیوم) الزامی است.
    • * بدیهی است با وجود شاخص های ذکر گردیده این نکته حائز اهمیت می باشد که پایداری شرایط استریل تا زمان خروج از بسته بندی استریل به اشکال مختلف می باشد.
    • * در خصوص استریلانتهای غیرشیمیایی به ادامه راهنمای موجود توجه فرمایید./

    Micro organism              LOG               TIME(min)           C

     

        P.aeruginosa  ATT15442      5  log               60                         20                  

     

     

       S.aureus        ATT 6538        5  log                   60                     20

     

     

       E.hirae          ATT10541        5  log                   60                   20

     

      M.avium       ATT5769            5 log                    60                     20

     

      M.terrae        ATT6633          4 log                  60                              20

     

      Bacillus  subtilis  ATT12826   4 log               30-60-120              20

     

      Bacillus  cereus  16404          4  log                 20               30-60-120                                                                  

     

    C.albicans                             4  log                  60                       20

     

      A.niger                              4 log                    60                      20

     

      P.virus/A.virus                   4 log                    60                                                                 20

     

     

     Parvo  virus                        4  log                  60                       60

                                                                                                                                                 

    Bacillus  atropheaus                                      شاخص استریلانت 

     

     

     

     

     

     

    •  در خصوص ابزار critical بعد استفاده از ضدعفونی کننده های Intermediate  level مرحله استریلیزاسیون نیز الزامی می باشد.

     

    ابزار و تجهیزات بحرانی

    (Critical  Devices  )

     

     

     

    میزان کاهش بار میکروبی ابزار آلات نیمه بحرانی پس از مصرف ضدعفونی کنندهای High  Level

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

    شامل : ابزار و تجهیزاتی می گردند که وارد بافت و اعضاء نشده و آنها در تماس با مخاطات بدن یا پوست آسیب دیده هستند .

    *ابزار با حساسیت بالا میباشند و اجبارا با high level ها ضدعفونی می گردند.

    • ** مرحله cleaning  (تمیز کردن)کلیه ابزار پزشکی قبل از ضدعفونی و استریل کردن الزامی است و باعث افزایش حد اطمینان و بکارگیری ضدعفونی کننده در زمان اثر کمتری می باشد.
    • *** ابزار آلات پزشکی با قطعات چندگانه بایستی از هم جدا شوند و جداگانه ضدعفونی و استریل گردند.

     

     

     

     

    Micro organism           LOG                  TIME(min)           .C

     

     P.aeruginosa ATT15442           5  log                     60                   20

     

     

       S.aureus    ATT 6538             5  log                   60                     20

     

     

       E.hirae    ATT10541               5  log                   60                   20

     

      M.avium      ATT5769           5 log                      60                     20

     

      M.terrae       ATT6633            4 log                           60              20

     

    Bacillus  subtilis ATT12826      4 log               30-60-120              20

     

      Bacillus  cereus    16404        4  log                   30-60-120        20

     

     

      C.albicans                           4  log                  60                       20

     

      A.niger                              4 log                    60                      20

     

      P.virus/A.virus                   4 log                    60                                                                 20

     

     

     Parvo  virus                        4  log                  60                       60

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    High  Level

    ابزار و تجهیزات نیمه بحرانی

    ( Semi Critical  Devices  )

     

     

    ابزار با حساسیت بالاتر مثل اسکوپهاوترمومترهای دهانی(نیمه بحرانی)

    - *

    •  
    •  

     

     

     

     

    میزان کاهش بار میکروبی ابزار آلات غیر بحرانی پس از مصرف ضدعفونی کنندهای Intermediate  Level  

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

    *شامل : ابزار و تجهیزاتی می گردند که تنها در معرض تماس با پوست سالم هستند مانند تختها ، صندلی ها که در مراکز پزشکی باید از intermediate استفاده کرد.

    • ** مرحله cleaning  (تمیز کردن)کلیه ابزار پزشکی قبل از ضدعفونی و استریل کردن الزامی است و باعث افزایش حد اطمینان و بکارگیری ضدعفونی کننده در زمان اثر کمتری می باشد.

     

    ***در این مورد آزمون بر روی مایکوباکتریوم ها و ویروس ها اجباری نمی باشد. لیکن ارائه نتایج آزمون های فوق الذکر دلیل بر مزیت و برتری محصول خواهد بود و ارائه نتایج بر روی ویروس HIV  و HBV  الزامی است.

     

    Micro organism            LOG                                                                                                                    TIME(min)          .C

     

       P.aeruginosa  ATT15442                 5  log                        60          20

     

     

       S.aureus   ATT 6538             5  log                   60                     20

     

     

    E.hirae     ATT10541                 5  log                   60                   20

     

     

      C.albicans                           4  log                  30                       10

     

     

      A.niger                              4 log                    60                      20

     

     

     

     

                                               

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Intermediate level

     

     

    ابزار و تجهیزات غیر بحرانی

    ( Non  Critical  Devises  )

     

    میزان کاهش بار میکروبی سطوح(high riskوlow risk (پس از مصرف ضدعفونی کنندهای Intermediate  Level  

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

    1)سطوح high risk  سطوحی هستند که شانس انتقال عفونت در آنها بالاست همانند بخش بیماران پیوندی ، ccu   و icu  

    ** در صورتی که ضدعفونی کردن در زمان کوتاه مورد نظر باشد از ضدعفونی کننده های سطوح بالا استفاده می شود.

     

     

     

     

     

     

     

     

    Micro organism            LOG                  TIME(min)           .C

     

        P.aeruginosa ATT15442        5  log                60                        20

     

     

       S.aureus   ATT 6538             5  log                   60                     20

     

     

       E.hirae     ATT10541              5  log                   60                   20

     

      M.avium    ATT5769             5 log                      60                     20

     

      M.terrae          ATT6633        4 log                           60              20

     

      C.albicans                           4  log                  60                       20

     

      A.niger                              4 log                    60                      20

     

      P.virus/A.virus                   4 log                    60                                                                 20

     

     

     Parvo  virus                        4  log                  60                       60

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Intermediate  Level  

    ضدعفونی کننده سطوح

    1)سطوح high risk

    - *

    - **

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

     

    2)سطوح Low risk

    سطوحی هستند که شانس کمتری در انتقال عفونت دارند مانند راهروهای بیمارستان و سرویسهای بهداشتی خارج از بخشهای حساس

     

    *در این مورد می توان از ضدعفونی کننده های Intermediate level  با غلظت پایین تر با استفاده از توصیه شرکت سازنده استفاده نمود.

    Micro organism           LOG                  TIME(min)           .C

     

        P.aeruginos ATT15442           5  log               60                        20

     

     

       S.aureus     ATT 6538            5  log                   60                     20

     

     

       E.hirae        ATT10541           5  log                   60                   20

     

     

        C.albicans                         4  log                  60                       20

     

     

      A.niger                              4 log                    60                      20

     

     

                                                                                                           

     

                                               

     

     

     

     

     

     

     

     

    Intermediate level

    )باغلظت کمتر)

    2)سطوح Low risk

     

     

     

     

     

    انواع مختلف ضدعفونی پوست و دست در شرایط مختلف

    توضیحات

    Microorganism/ Log/Time/c

    سطح گندزدایی

    نوع کاربرد

     

    ضدعفونی کننده در جراحان

    میزان کاهش log میکرو ارگانیسم فلور نرمال پوست پس از گذشت زمان مشخص و بعد از 3 ساعت استخراج می گردد.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    شرایط محیط تمیز : 0.3 g/1 BSA

    شرایط محیط کثیف : 3g /1 BSA + 3/1 erythrocyte

     

    BSA  : سرم آ لبومین گاوی

    PBS : فسفات بافرسالین

                                          LOG                  TIME(min)           .C

     

      P.aeruginosa     ATT15442                              5  log                  5                                                    20

     

     

      S.aureus     ATT 6538             5  log                   5                       20

     

     

       E.hirae     ATT10541              5  log                   5                     20

     

       E.coli                                 5 log                      5                       20

     

      P.virus/A.virus                   4 log                    3                        20

                                                

    Parvo  virus                           4  log                             3                      20

                                                  

        E.coli                                3 log                      1                       20

     

     P.virus/A.virus                    4 log                    1                        20

                                                

    Parvo  virus                             4  log                           1                      20

     

     

     

        E.coli                                3 log                      1                       20

     

      P.virus/A.virus                   4 log                    1  -3                   20

                                                

    Parvo  virus                             4  log                           1-3                   20

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Antiseptics

    ضدعفونی کننده های پوست

     

    1)Surgical   disinfection  (ضدعفونی کننده پوست جراحان)

     

    2) Hygienic  hand rub (ضدعفونی کننده عمومی دست)

     

     

    3) Hygienic  hand wash(ضدعفونی کننده عمومی دست)

     

     

    مقايسه خصوصيات مواد شيميايي منتخب مورد استفاده در ضدعفوني سطح بالا و يا استريل‌كننده‌هاي شيميايي( برای سطوح)

    اسيد پراستيك و پراكسيد هيدروژن (23/0% و 35/7% )

    ارتوفتالدئيد OPA(55/0%)

    گلوتار آلدئيد 2/12%

    اسيد پراستيك 2/0%

    پراكسيد هيدروژن 5/7%

     

    15 دقیقه در 20 درجه

    12 دقیقه در 20 درجه

    5 دقیقه درجه 25

    20-29 دقيقه در

    20-25 درجه

    غير كاربردي

    20 درجه در 30 دقيقه

    30 دقیقه در 20درصد

    ضدعفوني كننده با دوز بالا

    3 ساعت در 20 درجه

    هيچ يك

    10 ساعت در 20-25درجه

    12 دقيقه در56-50 درجه

    6 ساعت در 20 درجه

    استريل كردن

    خير

    خير

    با آلکالین گلوتارآلدئید

    خير

    خير

    احتیاج به فعال سازی

    14 روز

    14 روز

    30-14 روز

    استفاده 1 بار

    21 روز

    عمر استفاده مجدد

    2 سال

    2 سال

    2 سال

    6 ماه

    2 سال

    ثبات عمر قفسه

    هيچ يك

    محلي

    محلي

    هيچ يك

    هيچ يك

    محدوديت دفع

    بدون اطلاعات

    عالي

    عالي

    خوب

    خوب

    سازگاري با مواد

    خير

    بله (3/0%) OPA

    (5/1% يا بالاتر)

    خير

    (6%)

    حداقل غلظت که اثر بخشی دارد

    آسيب به چشم

    التهاب چشم و پوست

    تنفسي

    زيان جدي به پوست و چشم

    زيان‌آور براي چشم (عينك ايمني)

    ايمني

    بله

    بله

    بله

    بله

    بله

    مقاومت به ماده آلي

     درمحدوده زمانی 8 ساعت کاری 1ppm

    هيچكدام

    هيچكدام

    هيچكدام

    درمحدوده زمانی 8 ساعت کاری 1ppm

    محدوده تماسي

     

    خلاصه مزايا و معايب بنیان های شیمیایی مورد استفاده بعنوان High Level

    معايب

    مزايا

    ماده شیمیایی

    • عدم سازگاري با مواد (برنج، روي، مس)
    •  آزمايشات كلينيكي محدود شده
    •  به چشم و پوست آسيب مي‌رساند
    •  احتياج به فعال سازي ندارند.
    •  بو و تحريك قابل توجه ندارند.

    پر استيك اسيد

    هيدروژن پراكسايد

    •  تحريك سيستم تنفسي با بخار گلوتارآلدئيد
    • بوي محرك و سوزاننده
    •  نسبتا فعاليت مايكروباكترسيودال کمی دارند
    • حساسیت پوستی دارند.
    • سبب لخته شدن خون و چسبیدن بافت در سطح می شود.
    • خروج بخار آن حتما باید چک گردد.
    •  نسبتاً ارزان
    •  سازگاری بسيار خوب با مواد
    •  مطالعات منتشر شده بكار گرفته شوند.

    گلوتار آلدئيد

    • عدم سازگاري با مواد (برنج، روي، مس، نقره)
    • به چشم آسیب می رسانند.

     

     

    •  احتياج به فعالسازي ندارند
    •  مشكل بووتحريك ندارند
    •  مطالعات منتشر شده بكار گرفته شوند
    • تائید بیشتر بر مواد آلی و میکروارگانیسم ها
    • عدم لخته سازی خون و چسبندگی چرک به سطوح
    • بر روی کریپتوسپوریدوم غیرفعال است.

    پراكسيد هيدروژن

    • ایجاد لکه های پوستی- الودگی غشاهای مخاطی و محیط.
    • ایجاد حساسیت در بیماران دچار سرطانی
    • گرانتر ازگلوتارآلدئید
    • حساسیت چشمی می دهد.
    • فعالیت اسپورسیدال کمی دارند.
    • عملكرد سريع درانفكتان‌هاي با سطح بالا
    •  احتياج به فعالسازي ندارند
    •  بوي قابل توجه ندارند
    • سازگاری بسیار با مواد
    • عدم لخته سازی خون و چسبندگی چرک به سطوح

    ارتوفتالدئيد

    • عدم سازگاری با ظروفی که با آلومینیوم پوشش داده شده اند
    • عدم وجود اندیکاسیون های بیولوژیکی.
    • تعداد کمی از ابزار در سیکل ضدعفونی کنندگی قرار
      می گیرند
    • برای اندوسکوپها مضر هستند
    • محافظت کاربرها
    • صدمه رسانی به چشم و پوست با غلظت غلیظ
    •  نگهداری طولانی مدت ابزار استریل نمی شوند.
    • استریلیزاسیون در  چرخه زماني سريع (30-45 دقيقه)
    • استفاده از دماي كم (50-55درجه سانتي‌گراد) بوسیله غوطه ور کردن مایع
    • دوستدار محیط زیست( آزاد کننده استیک اسید CO2- H2O).
    • كاملاً اتوماتيك شده
    • تاثیر بیشتر بر مواد آلی و میکروارگانیسم ها و اندوتوکسین
    • عدم لخته سازی خون و چسبندگی چرک به سطوح
    •  سازگار با بسياري مواد و ابزار و عدم خطر استفاده برای کاربر
    •  به سرعت كشنده اسپور
    • فعالیت در محیط حاوی نمک- پروتئین آنتی میکروبی بالا

    پراستيك اسيد

     

    روشهای فرآیند استریل :

    • بخار با فشار بالا (گرمای مرطوب)
    • گرمای خشک
    • اتیلن اکساید
    • پر استیک اسید با دمای پایین
    • پلاسمای هیدروژن پراکساید
    • تابش با اشعه گاما

     

    مزایا و معایب استفاده از روش های استریلیزاسیون

    معايب

    مزايا

    روش استريليزاسيون

    •  زيان‌آور براي ابزارهاي حساس به گرما
    • درصورت تکرار ابزار كوچك جراحي بوسیله آن آسيب مي‌بيندو

     سبب زنگ زدن آنها مي‌شود

    • قدرت سوزاندن دارند
    •  غير سمي براي بيماران، كارمندان و پرسنل، و محيط
    •  ميكروب كش سريع العمل
    •  كمترين کاهش اثر بوسيله مواد ارگانيك و غيرارگانيك
    •  زمان سريع چرخه
    • به بسته بندی داروهانفوذ مي‌كند

    بخار

    • سلولز و كتان و مايعات نمي‌توانند در پروسه قابل انجام قرار گيرند
    • استريليزاسيون به اندازه اتاق به اندازه 4/9-8/1 (گوناگوني با انواع مدل‌ها)
    • بعضي اندوسكوپ‌ها يا تجهیزات پزشکی با حفره‌هاي  بلند و يا تنگ با این شرایط ذکر گردیده استریل نمی شوند.
    •  به پیشنهاد سازنده جهت حفرات داخلی و محدودیت ها با جنس های پلی پروپیلنی و بسته های پلی اولفینی توجه گردد.
    • هیدروژن پرواکساید با غلظت بیشتر از 1PPM در سطح سمی است.
    • سالم براي محيط
    • هيچ باقي‌مانده سمي به جاي نمي‌گذارد
    • زمان چرخه‌ استفاده آن 75-28 دقیقه است و براي موارد حساس به گرما و حساس به رطوبت وقتي پروسه دما كمتر از 50 c باشد استفاده می شود.
    • ساده براي عمل‌كردن و نصب‌كردن و مانيتوركردن سازگار با بيشتر تجهیزات پزشکی

    پراكسيد هيدروژن گاز پلاسما

    • هوادادن به مايعات براي رفع كردن باقي‌مانده ETO الزامی است.
    • حجم كم سایز اتاق استریلیزاسیون 9/7-4 ETO
    • سمي و التهاب زا وسرطانزا و قابل اشتعال است
    • با تنظیم درست 99/9% ETO می تواند به CO2 و H2O تبدیل شود.
    • ETO باید در لوله بلندی نگهداری شود.
    • براحتی به داخل مواد بسته‌بندي شده نفوذ مي‌كند
    • ساده براي عمل‌كردن و مونيتوركردن
    • سازگار با اغلب مواد دارويي می باشند.
    • بصورت کارتریج یکبار مصرف و با فشار منفی استفاده شود.

    100% اتيلن اكسايد (ETO)

    • کاهش دفع ETO 99-90% نیاز است.
    • چرخه زمان هوادهي به مايعات طولانی است
    • ETO، سمي، قابل اشتعال و سرطانزاست
    • خطر استفاده براي پرسنل و بيماران درصورت زمان مصرف را دارند
    • براحتی به بسته‌بندي های دارویی نفوذ مي‌كند
    • سازگار با بسیاری از  پلاستيك‌ها واغلب مواد دارويي
      می باشند.
    • چرخه، آسان براي كنترل و مونيتور كردن

    ETO

    HCFC 91/4% - ETO 8/6%

    HCFC 90% - ETO 10%

    CO2 91/5% - ETO 8/5%

    • برای استفاده طولانی مدت ابزار قابل استفاده نیست
    • فقط برای استفاده به روش غوطه وری کاربرد دارد.
    •  آسيب جدي به چشم و پوست مي‌رساند
    • برای ابزاری که علامت دهنده بیولوژیک دارند و همچنین روکش آلومینیومی دارند مناسب نیستند
    •  برای  تعداد ابزار محدودی قابل استفاده هستند.
    • چرخه زماني سريع (30-45 دقيقه) دارند.
    • دماي كم (50-55 درجه سانتي‌گراد) نیاز است
    • به روش غوطه‌وري  در مایع استريليزاسيون صورت
      می گیرد.
    • به محیط زیست آسیب نمی رساند
    • با جریان استريلانتی از ميان اندوسكوپ عبور می کند. و برداشت ميكروب و پروتئين و نمك را تسهيل مي‌كند

    پراستيك اسيد

     

     

     

    سیکل استریلیزاسیون با اتوکلاو

     

      1- تمیز کردن:    مهم ترین مرحله در کاهش تعداد میکروارگانیسم ها مرحله تمیز کردن دستی است.

    ضدعفونی کردن این ابزار بدون تمیز کردن آن ها غیرممکن است. باقیمانده های پروتئینی ناشی از عدم شستشوی دقیق ممکن است توسط مواد ضدعفونی کننده در کانال های اندوسکوپ فیکس شوند.

    2-ضدعفونی کردن:استفاده از ضدعفونی کننده های شیمیائی به منظور کاهش بارمیکروبی میباشدلیکن به معنی حذف استریلیزاسیون نمیباشد.

    3-بازرسی:به منظور نظارت بر اجرای دقیق وصحیح مراحل قبلی وادامه مراحل بعدی صورت میپذیرد.

    4-بسته بندی:قبل از اتوکلاو الزامی است .

    5- استریلیزاسیون: به منظور کاهش بارمیکروبی به تعداد 106 log

    6-نگهداری در محل مناسب قبل از استفاده .

    7-استفاده در محل مورد نیاز

     

    حداقل زمان براي چرخه‌هاي استريليزاسيون بخار(اتوکلاو)

    زمان خشك كردن

    ارائه زمان در 270F (270 C)

    ارائه زمان در 250F (121 C)

    موارد

    انواع استريل‌كننده‌ها

    30-15 دقیقه

    15 دقیقه

    30 دقیقه

    ابزار خشک شده

    جابجايي در اثر سنگيني

    15 دقیقه

    25 دقیقه

    30 دقیقه

    بسته‌هاي منسوجات

    30-15 دقیقه

    15 دقیقه

    30 دقیقه

    ظروف خشک شده

    30-20 دقیقه

    4 دقیقه

     

    ابزار خشک شده

    تخليه ديناميكي هوا (مثال:pre vacuum)

    20-5 دقیقه

    4 دقیقه

     

    بسته‌هاي منسوجات

    20 دقیقه

    4 دقیقه

     

    ظروف خشک شده

     

     

    نکات حائز اهمیت برای پارامترهای استریلیزاسیون در بخار

    زمان

    دما

     

    روش استریلیزاسیون

    3 دقیقه

    132درجه سانی گراد (270 f)

    فقط برای موارد بدون منفذ (ابزار فلزي و ابزار بدون مجرا)

    سنگینی جابجايي در اثر سنگيني

    10 دقیقه

    132 c (270 f)

    موارد بدون منفذ (لاستيك يا پلاستيك و موارد با مجرا) که با هم استريل مي‌شوند

    3 دقیقه

    132 c (270 f)

    فقط موارد بدون سوراخ (ابزار فلزي، بدون مجرا)

    بسته بندي شده

    4 دقیقه

    132 c (270 f)

    موارد بدون منفذ (لاستيك يا پلاستيك و موارد با مجرا) که با هم استريل مي‌شوند

    4 دقیقه

    132 c (270 f)

    دستورالعمل سازنده

    بدون منفذ يا مخلوط بدون منفذ / با منفذ

    بوسیله ضربان – فشار بخار رو آب داغ

     

     

     

     

    نکات حائز اهمیت در ضدعفونی کردن اندوسکوپها :

    نکات حائز اهمیت مواد شیمیایی مورد استفاده در فرایند تمیز و ضدعفونی کردن اندوسکوپ های انعطاف پذیر

    مواد مورد استفاده باید با اندوسکوپ ها و ماشین های شستشو کاملاً سازگار باشد. تغییرات جزیی در ظاهر اندوسکوپ ها قابل قبول می باشد.

    همچنین ماده تمیز کننده و ضدعفونی کننده نیز باید با هم سازگار باشند. پیشنهاد می شود هر دو ماده، محصول یک کارخانه باشد.

    ضدعفونی کننده این ابزار بدون تمیز کردن آنها غیر ممکن است. باقیمانده های پروتئینی ناشی از عدم شستشوی دقیق ممکن است توسط مواد ضدعفونی کننده در کانال های اندوسکوپ فیکس شوند.

    دترجنتها

    Ÿ آنزیم دارد و یا با پایه آلکالین

    Ÿ حاوی ماده فعال ضد میکروب

    در هر دو مورد بالا شوینده باید حاوی ماده سورفکستانت با کف پایین باشد تا آلودگی را از سطح وسیله جدا کرده و به صورت معلق، محلول و یا پراکنده در حلال حفظ کند و خاصیت کف کنندگی پایین در دمای اطاق بسیار ضروری است زیرا در این شرایط امکان کنترل تمیزی و سلامت وسیله فراهم شده و سلامت پرسنل نیز به خطر نمی افتد.

    دترجنتهای بدون خاصیت ضدمیکروبی باید به صورت یک بار مصرف تهیه شوند و دترجنت ها با خاصیت ضدمیکروبی باید روزی یکبار تهیه شوند. در هر صورت اگر محلول حاوی دترجنت کدر شود، باید محلول جدید تهیه گردد.

    انواع دترجنتها شامل:

    Ÿ دترجنتهای آنزیماتیک

    شامل یک یا چند آنزیم از انواع پروتئاز، لیپاز و یا آمیلاز می باشد. معمولاً این دترجنتها زمان اثربخشی دارند که توسط سازنده اعلام می شود.

    Ÿ دترجنتهای آلکالینی

     دترجنتهای آلکالینی بسیار قوی با PH>11 برای آندوسکوپ ها توصیه نمی شود.

    Ÿ دترجنتهای آلکالینی و آنزیماتیکی

    Ÿ دترجنتهای حاوی مواد ضدمیکروبی

    مصرف این نوع دترجنتها در گلایدلانیهای مختلف توصیه شده و میزان خاصیت ضدمیکروبی این مواد با توجه به استاندارد EN 14885 باید تعیین شود. حداقل میزان اثر باید شامل خاصیت میکروب کشی قارچ کشی و اثر ضدویروس پوشش دار باشد.

    2-6- ضدعفونی کننده ها:

    ضدعفونی کننده هایی که در دمای اتاق و برای روش دستی تمیز و ضدعفونی کردن اندوسکوپ ها استفاده می شوند و همچنین ضدعفونی کننده هایی که در ماشین های شستشو استفاده می شوند باید مطابق استاندارد EN14885 از نظر خاصیت ضدمیکروارگانیسمی تست شوند. این تستها باید تحت شرایط تمیز صورت گیرد.

    حداقل اثر ضدمیکروارگانیسمی برای ضدعفونی کننده های اندوسکوپ ها شامل:

    • اثر میکروب کشی، قارچ کشی، مایکوباکتری کشی و اثرکشنده ویروس های پوشش دار و بدون پوشش است. مواد آلدئیدی و مواد حاوی اکسید کننده ها اثرات وسیع و مطلوبی بر علیه میکروارگانیسم ها نشان می دهند. از گروه آلدئیدی ها می توان به فرمالدئید، گلوتارآلدئید و اورتوفتالدئید اشاره کرد.

    از گروه اکسید کننده ها به اسید هیپوکلریت، کلرین دی اکساید و پراستیک اسید و نمک های آن هستند.

    ترکیبات غیر موثر شامل:

    • الکل، فنل، ترکیبات آمونیوم به جهت اثرات ناکافی و پایین، برای ضدعفونی اندوسکوپ ها توصیه نمی شوند.

    Ÿ گلوتارآلدئید:

    محصولات آماده مصرف گلوتارآلدئید در غلظت 41/3 تا 2% موجود می باشند.

    حداکثر زمان مصرف مواد با غلظت 2% گلوتارآلدئید پس از باز شدن درب ظرف 14 روز و برای گلوتارآلدئید 4/3% ، 28 روز می باشد.

    در محصولات غلیظ، تهیه رقت باید بر اساس استاندارد EN14885 و یا استاندارد محلی و بر اساس  ارتباط غلظت، زمان اثر محصول می باشد.

    محصولات غلیظ بر پایه گلوتارآلدئید معمولاً بصورت ترکیب با سایر مواد آلدئیدی نظیر گلایوکسال (glyoxal) یا سوکسینیک آلدئید و یا مواد موثره نظیر ترکیبات آمونیوم موجود می باشند.

    گلوتارآلدئید مزایایی دارد مثلاً:

    خاصیت ضدمیکروبی خوبی دارد، گرانیست، آسیبی به اندوسکوپ ها و لوازم جانبی آن ها وارد نمی کند.

    معایبی نیز دارد نظیر:

    در پرسنل باعث واکنش های آلرژیک، روماتیت، درماتیت سمی و آسم، مسمومیت برای پرسنل واحد اندوسکوپی.

    پینهاد می شود در محل با تهویه مناسب و در ظروف در بسته استفاده شود.

    در بیماران، باقیمانده گلوتارآلدئید در اثر آبکشی نامناسب سبب ایجاد کولیت، کرمپهای شکمی و اسهال خونی می شود.

    (OPA) Ortophthaldehyde Ÿ

    محصولات آماده مصرف حاوی 55% از ماده OPA می باشند. این محصولات قابل استفاده در ماشین های شستشو، در اندوسکوپ شوهای اتوماتیک و بصورت دستی می باشند. در PH بین3 تا 9 پایدار است. OPA بر مایکوباکتریوم های مقاوم به گلوتارآلدئید در زمان طولانی تر از معمول موثر است.

    OPA موثر تر از گلوتارآلدئید بوده و طول عمر بیشتری نیز دارد. البته این موارد احتیاج ب تحقیقات بیشتر جهت اثبات قطعی دارد.

     

    (PAA) Peracetic acid Ÿ 

    این محصول به فرم مایع و پودر در دسترس است

    در دمای اتاق و تا دمای 56 درجه قابل استفاده است

    اثر آن قویا به PH وابسته است در PH (30/8 تا 3) اثر بیشتری نسبت به گلوتارآلدئید دارد

    در میکروارگانیسم ها، مقاومتی به این ماده دیده نشده است.

    عوارض کمتری ایجاد می کند ولی نکته منفی آن طول عمر پایین این ماده است.

    محلول آماده مصرف آن طول عمری بین 24 ساعت تا 7 روز دارد.

    مشکل دیگر این ترکیب بوی سرکه ای شدید محلول و خورنده بودن آن برای اندوسکوپ ها است به جهت اکسید کننده بودن این ماده احتمال دارد که پس از انجام عملیات در لوله اسکوپ نشستی ایجاد کند و خصوصاً اگر در گذشته برای ضدعفونی کردن لوله اسکوپ از گلوتارآلدئید استفاده می شده است.

    Ÿ کلرین دی اکساید

    این ماده سبب آسیب به ابزار شده ولی از گلوتارآلدئید موثرتر می باشد.

     ضدعفونی کننده های تولید شده توسط الکترولیت

    مهم ترین مرحله در کاهش تعداد میکروارگانیسم ها مرحله تمیز کردن دستی است.

    ضدعفونی کردن این ابزار بدون تمیز کردن آن ها غیرممکن است. باقیمانده های پروتئینی ناشی از عدم شستشوی دقیق ممکن است توسط مواد ضدعفونی کننده در کانال های اندوسکوپ فیکس شوند.

    EN14885 استانداردی است که در زمینه فرایند reprocessing اندوسکوپ ها موجود می باشد.

    نکات حائز اهمیت در ضدعفونی کردن دستها :

     

    موارد شستن دست و چرک زدایی دست طبق آخرین دستورالعمل CDCبرای پرسنل مراکز بهداشتی ، پزشکی و دندانپزشکی

    1). رویت آلودگی دستها با مواد پروتئینی یا کثیفی دستها: 

    شستشو با آب و صابون (معمولی یا ضد میکروبی)

    2).چنانچه دستها آلودگی قابل رویت ندارند:

     مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    3).قبل و بعد از تماس با پوست سالم بیمار( گرفتن نبض و فشار خون و...) :

     مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    4).قبل و بعد از تماس با مایعات یا ترشحات بدن ، مخاطات ، پوست آسیب دیده یا پانسمان:    

           مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل، به شرط عدم وجود آلودگی قابل رویت  

    5).حین مراقبت از بیمار  : 

    مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    6).بعد از تماس با اشیای بی جان ( شامل وسایل و تجهیزت پزشکی) در مجاورت تخت بیمار :

     مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    7).قبل از پوشیدن دستکش استریل برای کارگذاری کاتتر وریدی مرکزی (cvc) :

    مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    8).قبل از کارگذاری سوند ادراری یا کاتتر وریدی محیطی یا سایر وسایل تهاجمی که نیاز به جراحی ندارند:

     مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    9). بعد از خروج دستکشها: 

    مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    10).قبل از تماس مستقیم با بیماران:

     مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    11).قبل از خوردن غذا و بعد از رفتن دستشویی:

    مالش با ماده چرک زدا بدون آب حاوی الکل

    12).در صورت شک مواجهه با باسیل آنتراکس (سیاه زخم) :

    شستن دستها با آب و صابون (معمولی یا ضد میکروبی) و مالش دستها با ترکیبات چرک زدای قوی

    همچنین CDC (MMWR/2002 ) به چند مورد دیگر نیز اشاره دارد؛ از جمله اینکه برای پذیرش بهتر پرسنل جهت بهداشت دستها در واحد ها یک ماده چرکزدا بدون آب حاوی الکل، در محل ورود به اتاق بیمار یا کنار تخت یا جای مناسب دیگر ، در اختیار قرار گیرد و همچنین ماده فوق در اندازه کوچک جیبی و قابل حمل در اختیار هر یک از پرسنل قرار گیرد و اینکه دستمال های حاوی مواد ضدمیکروبی توانایی کاهش بار میکروبی به اندازه مالش دستها با الکل یا استفاده از صابون ضدمیکروبی ندارند .

    - روش صحیح چرک زدایی دستها برای جراحی ( اسکراب جراحی) :

    1). قبل از شروع اسکراب جراحی دستها ، انگشتر ، ساعت و دستبند از دستها خارج گردند .

    2).زیر ناخنها با استفاده از یک ناخن پاک کن ، زیر آب شیر پاک شود .

    3). قبل از پوشیدن دستکش استریل برای انجام عمل جراحی ،چرک زدایی جراحی دست با استفاده از صابون یا دترجنت ضد میکروبی یا مالش دست با ماده حاوی الکل و دارای اثر پایدار ، توصیه میشود.

    4).در زمان چرکزدایی جراحی ، دستها با استفاده از صابون یا دترجنت ضدمیکروبی ، اسکراب دستها معمولاً به مدت 2 تا 6 دقیقه انجام می شود ، زمان اسکراب طولانی (10 دقیقه ) ضرورت ندارد.

    5).در زمان استفاده از محصول حاوی الکل با اثرات پایدار برای اسکراب جراحی دستها ، از دستورالعمل کارخانه سازنده تبعیت شود . قبل از بکار گیری محلول الکلی ، ابتدا دستها و ساعد با صابون معمولی شسته و کاملاً خشک می گردند و بعد از مصرف فرآورده حاوی الکل ، دستها و ساعد ، ابتدا کاملاً خشک شده و سپس دستکش استریل پوشیده می شود .

    نکات حائز اهمیت جهت استفاده آلدئیدها:

    در تغییراتی که در راهنمای CDC صورت گرفته است ترکیب 1 گلوتارآلدئید 2% که شامل 125/0% گلوتارآلدئید می باشد به دلیل فقدان فعالیت باکتریوسیدال و فانجی سیدال و نیز فقدان فعالیت سیدال در مقابل اسپور و توبرکولوزیس و فعالیت ضعیف ویروسیدال حذف شده است و در دسامبر 1991 نیز از بازار حذف شدند. برحسب FDA برای گلوتارآلدئید و اورتوفتالدئید درخصوص زمان مواجهه 5 دقیقه در دمای 25 و 35 درجه سانتی گراد می باشد.

    درحال حاضر FDA فرمولاسیون های شامل بیش از 4/2% گلوتارآلدئید را پاکسازی کرده است. یک فراورده ای که بطور معمول در استفاده مجدد از اندوسکوپ ها در آمریکا کاربر فراوان، گلوتارآلدئید می باشد که جامعه آمریکایی جهت اندوسکوپ های معده ای روده ای، محلول های گلوتارآلدئید که حاوی سورفاکتانت نمی باشد را توصیه می کند (به دلیل باقیمانده صابونی سورفاکتانت ها که شستشوی آن مشکل است).

    میزان شیوع بیماریهای شغلی در میان پرسنلی که از گلوتارآلدئید به عنوان ماده ضدعفونی کننده استفاده می کنند به کمترین می رسد.

    APIC و SGNA و ASGE شرایط تماسی ابزار در گلوتارآلدئید 2% را در 20 درجه سانتیگراد برای حداقل زمان 20 دقیقه توصیه میکند.

    اورتوفتالدئید جایگزین گلوتارآلدئید در بسیاری موارد شده است. به دلیل اینکه چشمها و مجرای بینی را تحریک نمی کند، نیازی به فعال سازی و نظارت در طول زمان مواجهه ندارد و طبق ادعای آمریکا برای ضدعفونی کردن درجه بالا 12 دقیقه کافی است.

     OPA یا اورتولدئید یک دزانفکتانت در سطح بالاست که در اکتبر 1999 تائیدیه FDA را دریافت کرده است. محلول OPA مایع آبی کمرنگ شفاف با5/7PH=  می باشد.

    OPA دارای فواید بیشتری نسبت به گلوتارآلدئید است. در9-3 PH= پایداری زیادی دارد، محرک چشم و راههای بینی نمی باشد، به کنترل تماس نیازی ندارد، دارای بو و نیازی به فعال سازی ندارد. OPA مشابه گلوتارآلدئید می باشد و با مواد آلی سازگاری دارد. از مضرات OPA ایجاد لکه های Pr خاکستری رنگ روی پوست بدون محافظ می باشد. باقیمانده های OPA بر روی پروب های اکوترنسوفاژال درصورت شستشوی ناکافی با آب می تواند در دهان بیمار ایجاد لک نماید. با به کارگیری تجهیزات دوباره فرایندسازی شده توسط OPA 24 مورد واکنش شبه آنافیلاکسی گزارش شده است.

    بر طبق FDA، از محلول OPA در دمای 25 درجه و به مدت 5 دقیقه جهت کاربرد مجدد از اندوسکوپ های می توان استفاده کرد.

    استفاده از وسایل تهویه هوا جهت به حداقل رساندن در معرض قرار گرفتن افراد در بخارات سمی گلوتارآلدئید الزامی است. حدود مجاز بخارات غلیظ مواد شیمیایی یا ضدعفونی کننده High Level نباید از حد مجاز خود تجاوز کند. مدت زمانی که دیگر اورتوفتال آلدئید را نمی توان بعد از آن استفاده کرد 14 روز است. حداقل زمان مورد نیاز جهت کشتن باکتری و مایکوباکتریوم غیر ممکن با گلوتارآلدئید 2%، 20 دقیقه در دمای 20 درجه سانتیگراد است که برای اورتوفتالدئید 12 دقیقه در دمای 20 درجه سانتی گراد است. (به دلیل فعالیت سریع آنها علیه مایکوباکتری ها) که برای گلوتارآلدئید 5/2% زمان 5 دقیقه در دمای 35 درجه سانتیگراد است.

      گلوتارآلدئید بوی محرک و سوزاننده دارد، بخار آن سیستم تنفسی را تحریک می کند و نسبتاً فعالیت مایکوباکتریسیدال را کم می کند. ولی نسبتاً ارزان بوده، مواد سازگار بسیار خوبی دارد، اورتوفتالدئید احتیاجی به فعال سازی ندارد، بوی قابل توجهی ندارد و عملکرد سریع دارد.

    R بدیهی است جهت پیشگیری از مضرات فوق الذکر درخصوص گلوتارآلدئید استفاده کاربر از ماسک و دستکش و وسایل تهویه هوا هنگام کار الزامی می باشد.

    RRآگاهی دادن از عواقب احتمالی سلامت به تمامی شاغلین که در معرض مواد شیمیایی مثل فرمالدئید هستند الزامی است.

    R استفاده از فرمالدئید از سال 1997 در کلیه مراجع بین المللی معتبر به علت کارسینوژن بودن مگر در شرایط خاص دستگاهی منسوخ گردیده است.

    Refrence:CDC 2008

    ***جهت دستیابی به آخرین فهرست مورد تایید به آدرس  ملزومات دارویی- پزشکی<  ساختار سازمانی < دارو  http://fda.gov.ir >  مراجعه نمایید./

Browse by Audience

لینکهای داخلی

Browse by Audience

لینکها